Размер:
AAA
Цвет: CCC
Изображения Вкл.Выкл.
Обычная версия сайта

Банкті қалай таңдау керек?

Fingramota_Deposity_Kak_vybrat_bank-kz.jpg

Ақшаңызды пайыздық өсіммен банкке салуды жоспарлап отырсыз ба? Кредит алғыңыз келе ме? Мүмкін сізге банк ұяшығын пайдалану қажет пе? Егер сіз бір сұраққа «Иә» деп жауап берсеңіз, онда сіз бірінші кезекте банкті, тек жай ғана банкті емес, сенімді және сізге қолайлы банкті таңдауыңыз қажет.

Банкті таңдау кезінде жарнаманың жақсы екеніне және сізді банктің бөлімшесінде қалай қарсы алғанына ғана емес, сондай-ақ жасырын жағдайларға назар аудару керек. Өзіңізге қолайлы жағын да ұмытпаңыз: сіздің үйіңізге немесе жұмысыңызға жақын жерде бөлімше, банкоматтар немесе терминалдар бар ма, интернет-банкинг бар ма, бөлімшелер мен колл-орталықтар қаншалықты жақсы жұмыс істейді. Бұл болашақта сіздің өміріңізді жеңілдетеді, қашан депозитті толықтыруға, ақшаны алуға немесе шоттан үзінді-көшірмені алуға болатынын біле аласыз. Сондай-ақ болашақта сізді және сіздің жинақ ақшаңызды қорғайтын бірнеше қарапайым іс-әрекетті орындауға ерінбеңіз.

Банктің лицензиясын тексеріңіз

Елдегі ешқандай банк Ұлттық Банктің лицензиясынсыз жұмыс істемейді, ал кез келген банктің атауында «банк» деген сөз міндетті түрде болуға тиіс.

Лицензияның нөмірі депозиттерді, қарыздарды, төлем карточкаларын жарнамалау кезінде міндетті түрде көрсетіледі. Сіз лицензияның бар екенін дербес тексере аласыз: Ұлттық Банк өзінің сайтында лицензиясы бар банктердің тізімін жүйелі түрде жаңартып отырады.

Банктің депозиттерге кепілдік беру жүйесінің қатысушы болып табылатын не табылмайтынын нақтылаңыз

Біздің елімізде жеке тұлғаларға депозит өнімдерін ұсынатын әрбір банк депозиттерге кепілдік беру жүйесіне міндетті түрде қатысуға тиіс. Сіз депозиттердің сіздің банкте сақтандырылғанын өзінің тексере аласыз. Мұны Қазақстанның депозиттерге кепілдік бері қорынының сайтында жасай аласыз немесе ҚДКҚ-ға 8 8000 80 10 20 телефоны бойынша тікелей қоңырау шала аласыз. Қоңырау шалу тегін.

Заңнама депозиттердің сақталуына жинақ депозиттері үшін 15 миллион теңге шегінде, қалған салымдар үшін егер депозит теңгемен салынса – 10 миллион теңгеге және егер депозит шетел валютасымен салынса – 5 миллион теңгеге дейін кепілдік береді. ҚДКҚ депозиттер бойынша осы сома шегінде әрбір банк бойынша бөлек кепілдік береді. Егер сіздің жинақ ақшаңыз осы сомадан асатын болса, онда ақша қаражатын әрбір банк арасында кепілдік берілетін сома шегінде бөлген тиімді болады.

Халықаралық агенттік рейтингінің болуын тексеріңіз

Тіпті егер сіз кәсіби қаржыгер болсаңыз, банктің қаржылық жай-күйін бағалау оңай болмайды. Сіз Standard & Poor’s, Fitch Ratings және Moody’s Investors Service халықаралық рейтинг агенттіктерінің «үлкен үштігінің» немесе Қазақстанның Эксперт РА рейтинг агенттігінің рейтингтерін басшылыққа алуыңызға болады. Бұлар объективті түрде бағалау үшін барлық қажетті ақпараты бар кәсіби мамандар. Банктің ағымдағы рейтингін сіз Қазақстан қор биржасының сайтынан тексере аласыз – бұл ақпарат жүйелі түрде жаңартылып отырады. Ұлттық рейтингті бағдарға алу қолайлы: мұнда Қазақстан Республикасының тәуекелсіз рейтингі есепке алынбайды, банктің өзінің көрсеткіштері ғана есепке алынады. Ұлттық рейтингтің алдында әрқашан «kz» қосымшасы болады.

Берілген рейтингтің негіздемесін сіз халықаралық рейтинг агенттіктерінің Ресей сайттарынан таба аласыз – бұл компаниялар ТМД барлық елдерімен Мәскеудегі офистерінің бірінде жұмыс істейді. Ол жерден сіз рейтингті қалай дұрыс оқу керек екені жөніндегі нұсқаулықты таба аласыз.

СCC рейтингінде мамандардың жақын арада банктің проблемаларға ұшырауына жол беретін туралы, ал D рейтингінде банктік өз міндеттемелері бойынша төлемейтіні туралы айтылады.

Іскерлік талдау форматында жұмыс істемейтін және түсіндірме берген маманның аты, лауазымы және жұмыс орны аталмайтын блоктардағы, газеттердегі, интернет-ресурстардағы жеке бағалауларға сенбеңіз. Осындай бағалауларды көбінесе жеткіліксіз түрде құзыреті жоқ адамдар, тіпті кейде алаяқтар береді.

Тест жүргізіңіз

Банктің колл-орталығына күннің әртүрлі уақытында қоңырау шалыңыз және қоңырау шалуға және сізге қажетті маманның консультациясын алуға қанша уақыт керек болғаның тексеріңіз. Болашақта сізге шұғыл консультация немесе төлем карточкасын оқшаулау қажет болуы мүмкін. Банктің бөлімшесіне барыңыз және сізге кезекте тұру үшін қанша уақыт керек екені қараңыз.

Алаяқтардан сақтаныңыз

Егер өзін банктің консультантымын деп таныстырған адам (мысалы, телефонмен) сізге депозитті қашықтан ашуды ұсынса – бұл алаяқ. Сіз депозитті өзіңіз ғана аша аласыз және өз өкіліңіздің банкіне нотариус куәландырған сенімхатпен жібере аласыз. Депозитті банктің бөлімшесінде ғана ашуға, ақшаны кассаға ғана салуға болады. Сондай-ақ, егер мүмкіндігіңіз болса, мұны банктің сайтындағы жеке кабинетте істеуге болады. Сізде сұрақтар мен күмән туындаған кез келген жағдайда, сіз Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасына немесе Ұлттық Банктің сіздің қалаңыздағы филиалына жеке барып немесе телефон бойынша жүгіне аласыз.

Алаңдатарлық жаңалықтарға назар аударыңыз

Жаңалықтарды қадағалап отыру ғана емес, сонымен қатар ақпаратты сараптап отыру өте маңызды. Сенімді, ең дұрысы ресми дереккөздерден алынған объективті ақпаратқа ғана сенуге болады. Бұл Ұлттық Банктің төрағасының немесе лауазымды тұлғаларының немесе сіздің банктің баспасөз қызметінің сөйлеген сөздері, ресми түсіндірмелері. ҚР ҰБ-ның немесе сіздің банктің баспасөз қызметіне сілтеменің жарияланымын іздеңіз; Ұлттық Банктің сайтындағы немесе сіздің банктің ресми сайтындағы ақпаратты тексеріңіз.

WhatsApp сияқты немесе әлеуметтік желілердегі мессенджерлер бойынша таралымдардағы ақпаратқа ешқашан сенбеңіз. Тәжірибе көрсетіп отырғандай осындай ақпараттық шабуылдар жасалған барлық банктің ойдағыдай жұмыс істеп отыр, ал салымдарын шұғыл түрде жапқан салымшылар пайыздық кірісін жоғалтып қана қойған жоқ, сонымен бірге қолма-қол ақшаның көп сомасын өзі сақтай отырып, өзінде өзінің жинақ ақшасын да негізсіз тәуекелге ұшыратты. Ресми мәлімдемені күтіңіз немесе сіздің банктің колл-орталығына, Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасына немесе Ұлттық Банктің сіздің қалаңыздағы филиалына жүгініңіз.

… Көріп отырғаныңыздай, егер неге назар аударуды білсеңіз, сенімді банкті таңдау оңай. Елде қандай өзгерістер болса да, адамдар қаржы-кредиттік ұйымдардың қызметтерін пайдалануды жалғастырады. Сондықтан, осы мәселеге сақтықпен қарау керек, бірақ сонымен бірге қорықпау керек. Қазіргі кезде көп банк жұмыс істейді – әрбір адам өзінің талаптары мен қалауына барынша сәйкес келетін нәрсені таба алады. 

  • Ұлттық Банк пен және ҚДКҚ-ның сайттарынан депозиттерге кепілдік беру жүйесіндегі банктің лицензиялары және банкке қатысу туралы ақпаратты іздеңіздер;

  • Ірі салымдарды әртүрлі банкке кепілдік берілетін сома шегінде орналастырыңыздар;

  • Рейтингі ССС-дан төмен банк сенімді болмайды, ал D рейтингі банктің өз міндеттемелерін орындамайтынын растайды;

  • Колл-орталықпен қаншалықты жылдам байланыса және қажетті ақпарат ала алатыныңызды тестілеңіз;

  • Ресми емес дереккөздерінен алынған ақпаратқа, әсіресе, егер ақпаратты WhatsApp сияқты немесе әлеуметтік желілердегі мессенджердегі таралым бойынша алсаңыз, ешқашан сенбеңіз. Ресми ақпаратты тосыңыз;

  • Депозитті жеке өзіңіз немесе өзіңіз тағайындаған өкіл арқылы банктің бөлімшесінен аша аласыз.