Соңғы жылдары алаяқтықтың жаңа түрлері қарқынды түрде дамып, жетілуде.

Алаяқтар тәжірибелі әрі қаржылық тұрғыдан сауатты деген адамның өзін тығырыққа тығатын арнайы бағдарламалық қамтылымдар мен әлеуметтік инженерия әдістерін пайдалануда.

Бұл ретте ҚР ІІМ деректері бойынша жасалып жатқан қылмыстардың жалпы құрылымындағы алаяқтықтың үлесі соңғы бірнеше жылда 10%-дан 13,3%-ға дейін өсіп, ұрлықтан кейін екінші орында екен.

Алаяқтар өздерін банктердің қауіпсіздік қызметтерінің қызметкерлері деп таныстыруы мүмкін. Хабарласқан немесе СМС хабар жіберген нөмірді ауыстырады. Банктердің, онлайн-дүкендердің және қызметтер сервистерінің парақшаларын көшіріп алады. Электрондық поштамен және мессенджерлерде зиянды сілтемелер жібереді.

Сол себепті ерекше қырағы болу керек және қауіпсіздіктің мынадай қарапайым ережелерін назарға алған жөн:

  • Өзіңіздің компьютердің және мобильдік құрылғылардың қауіпсіздік функциясын (вирусқа қарсы қорғау, күрделі құрауыш парольдер, оларды кезеңмен ауыстыру, компьютерде немесе мобильдік құрылғыда жеке деректерді ашық түрде сақтамаңыз) пайдаланыңыз;
  • Жеке және банктік деректерді Интернетте (форумдар, әлеметтік желілер және т.б.) жария етуден аулақ болыңыздар;
  • Қаржы ұйымдарының қызметкерлері болып танысқан бейтаныс адамдардың қоңырауларына сенбеңіз, оларға өзіңіздің дербес деректерді, әсіресе PIN-кодты, CVV-кодты (картаның келесі жағындағы үш мәнді нөмір) айтпаңыз;
  • Белгісіз және күмәнді мекенжайлардан алынған электрондық хаттарды ашпаңыз, электрондық почта бойынша,  әлеуметтік желілерде немесе SMS арқылы алынған сілтемелерді қарамаңыз;
  • Егер сіз жиі онлайн-сатып алулар жасайтын болсаңыз, онда интернет-сатып алулар үшін жеке карта (виртуалды карта) ашыңыз;
  • Онлайн сатып алмас бұрын Сіз кірген сайт шынымен интернет-дүкенге тиесілі екеніне көз жеткізіңіз және оның мекенжайы http:// емес, https:// деп басталады;
  • төлем карталарыңызға SMS-хабарлама сервисін қосып алыңыз;
  • Төлем картаңыздағы 3D-Secure функциясын ешқашан өшірмеңіз;
  • PIN-кодтарды карточкалармен бірге сақтамаңыз және, әрине, оларды ешкімге жария етпеңіз. Банк карталарыңызды үшінші тұлғаларға (тіпті туыстарға), оның ішінде кафелер мен мейрамханаларда төлем жасау үшін бермеңіз;
  • Банктік аккаунттарға кіру үшін ашық Wi-fi нүктелерін пайдаланбаңыз;
  • Карта жоғалған жағдайда оны дереу бұғаттаңыз және банктің сенім телефонына қоңырау шалып, барлық операцияларды тоқтатыңыз, сондай-ақ шоттарды бұғаттау мақсатында банк бөлімшесіне тез арада барған жөн.

Егер:

  • өз шоттарыңыздан ерекше белсенділік байқасаңыз;
  • өз шоттарыңызға қашықтан қол жеткізе алмасаңыз;
  • Сіздің картаңыз қызмет көрсетуге қабылданбаса, дереу банкке хабарласыңыз.

Fingramota.kz-пен қаржылық тұрғыдан сауатты болыңыздар!